Máy bơm chữa cháy là trái tim của hệ chữa cháy bằng nước: sprinkler hay họng nước vách tường đều chỉ hoạt động khi cụm bơm tạo đủ áp. Hiểu cấu tạo và quy định vận hành giúp chủ đầu tư không rơi vào cảnh “có hệ thống mà không có nước” lúc cháy.
Cụm máy bơm chữa cháy gồm những gì?
- Bơm chính chạy điện: cấp nước chữa cháy chính, khởi động tự động khi áp suất đường ống tụt do mở họng nước hoặc đầu phun kích hoạt.
- Bơm dự phòng diesel: thay thế bơm điện khi mất điện — tình huống rất thường gặp trong đám cháy.
- Bơm bù áp (jockey): công suất nhỏ, tự chạy bù các rò rỉ nhỏ để duy trì áp suất thường trực, tránh bơm chính khởi động vặt.
- Tủ điều khiển: nhận tín hiệu công tắc áp suất, tự động khởi động từng bơm theo ngưỡng áp cài đặt.
Nguyên lý hoạt động của hệ bơm
Bình thường bơm jockey giữ đường ống luôn có áp. Khi có cháy — đầu phun sprinkler vỡ bầu hoặc ai đó mở họng nước vách tường — áp tụt nhanh vượt khả năng bù của jockey, công tắc áp suất kích bơm điện chạy; nếu bơm điện không lên áp (mất điện, sự cố), bơm diesel tự khởi động. Bơm chữa cháy khi đã chạy chỉ được dừng bằng tay tại tủ điều khiển, không tự dừng.
Quy định lắp đặt và vận hành cần nhớ
- Lưu lượng, cột áp bơm phải theo tính toán thủy lực trong hồ sơ thẩm duyệt PCCC — không tự thay bơm khác thông số.
- Phòng bơm riêng, chống cháy, thoát nước tốt; bể nước dự trữ đủ dung tích chữa cháy theo thiết kế.
- Chạy thử định kỳ hằng tuần (bơm diesel nên chạy không tải mỗi tuần, có tải định kỳ), ghi sổ nhật ký vận hành.
- Kiểm tra ắc quy đề bơm diesel, nhiên liệu trong bồn (tối thiểu theo giờ chạy quy định), van khóa trên đường hút/đẩy phải ở đúng trạng thái mở.
- Bảo dưỡng toàn diện trong kỳ bảo trì hệ thống PCCC: thay dầu nhớt, kiểm tra phớt, cân chỉnh công tắc áp suất.
Lỗi thường gặp khiến bơm không hoạt động khi cháy
- Ắc quy bơm diesel chết do lâu không kiểm tra — lỗi phổ biến nhất.
- Van chặn bị khóa nhầm sau lần sửa chữa, nước không về bơm.
- Tủ điều khiển để chế độ MANUAL/OFF thay vì AUTO.
- Bể nước cạn do van phao hỏng mà không ai phát hiện.
Tư vấn, lắp đặt và bảo trì máy bơm chữa cháy
PCCC Phước Long tư vấn chọn cụm bơm, thi công phòng bơm và bảo trì định kỳ cho nhà xưởng, tòa nhà — kèm thiết bị đường ống, vòi, lăng phun đồng bộ. Liên hệ hoặc gọi 0798 285 114 để được khảo sát miễn phí.